درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس چهارم

گفتیم که در کشور ما آب و هواهای گوناگونی وجود دارد. در هر ناحیه‌ی آب و هوایی، گیاهان و جانوران مخصوص همان ناحیه می‌توانند زندگی کنند.

- مثلاً در ناحیه‌ی آب و هوایی گرم و خشک، که دوره‌ی گرما، طولانی و مقدار بارش کم است، گیاهان کمتری می‌رویند. این ناحیه از نظر پوشش گیاهی فقیر است و در آن فقط گیاهانی می‌رویند که در مقابل کم آبی مقاوم‌اند؛ مانند درختان نخل، گز، پسته‌ی وحشی و درختچه‌های خاردار. به تصویر نگاه کنید. در این منطقه بیشتر کدام جانوران زندگی می‌کنند؟

شتر یکی از شگفتی‌های آفرینش خداوند است. این حیوان به گونه‌ای آفریده شده است که تحمّل شرایط سخت بیابان و گرمای شدید و کمبود آب و غذا را دارد. در گذشته، شتر وسیله‌ی اصلی رفت و آمد ساکنان نواحی گرم و خشک بوده است. البتّه از شیر و گوشت این حیوان هم استفاده می‌شود.

در قلّه‌های بلند کوه‌ها به دلیل سرما و یخ‌بندان، گیاهان نمی‌توانند برویند، امّا در دامنه‌ی کوه‌ها، مانند دامنه‌های زاگرس، جنگل‌های وسیع بلوط و پسته‌ی کوهی وجود دارد. همچنین در این دامنه‌ها مراتع سرسبزی به وجود آمده‌اند که چراگاه گوسفندان‌اند.

چند نمونه از جانوران این ناحیه را نام ببرید.

- در ناحیه‌ی معتدل خزری باران فراوان می‌بارد. در این ناحیه جنگل‌های انبوه راش و افرا و چمنزارهای سرسبز و زیبا پدید آمده است.

کدام جانوران در این جنگل‌ها زندگی می‌کنند؟